امروز: ۲۸ شهريور ۱۳۹۷ -
کد خبر: ۷۴۴۷۲
۱۴ اسفند ۱۳۹۶ - ۰۹:۱۴
پیروز مجتهد­زاده در گفت­وگو با تیترامروز:
«خان» یا «شاه»، «خادم» یا «خائن» بودن پهلوی اول دهه­ ها است که در فضا و ادبیات تاریخ معاصر به عنوان یکی از مبحث­ های مهم طرح می­شود. جالب اما این است که هم مدافعانش و مخالفانش اصلا حاضر نیستند که «ساز مخالف» را بربتابند./ ملاک سواد بین مخالفان رضاشاه، سواد کلاسیک است. والا در تاریخ ایران از سال 1300 به بعد، کسی به جهان­بینیِ رضاشاه نیامده است. متاسفانه بی­سوادها، سواد در مدارک دانشگاهی می­بینند که امروز بیش از هر زمان دیگری می­دانیم که به اشاره پارتی یا پولی مدرک را می­توان به دست آورد.

«خان» یا «شاه»، «خادم» یا «خائن» بودن پهلوی اول دهه­ ها است که در فضا و ادبیات تاریخ معاصر به عنوان یکی از مبحث­های مهم طرح می­شود. جالب اما این است که هم مدافعانش و مخالفانش اصلا حاضر نیستند که «ساز مخالف» را بربتابند.

« ای کاش یک­بار بنشینیم و ببینیم که با رضاخان خواندن رضاشاه چه مشکلی از مشکل­های ریز و درشت کشور حل و فصل می­شود و آیا پیروِ قاجاری­ها شدند، واقعا بر اساس عقل است و فایده­ای دارد؟»

پیروز مجتهدزاده مورخ و ایران‌شناس، محقق و کارشناس مسائل و مطالعات سیاسی با ذکر اظهارات بالا در گفت­گو با « تیترامروز » سعی در دفاع از عصر پهلوی دارد:

*«خان» یا «شاه» ریشه این تناقض در معرفی پهلوی اول را در چه چیزی می­توان دید؟

در حالی عده ­ای اصرار به «خان» خواندن رضاشاه دارند که ایشان از سال 1330 قدرت را به دست گرفت، اول وزیر جنگ شد که در آن « برهه رضاخان صدایش می­کردند که سردار سپه عنوان گرفت. از سال 1304 که قانونا و بر اساس تصویب مجلس موسسان کشور ایران تاج­گذاری کرد و از آن به بعد رضاشاه پهلوی شناخته شد و تاکید دارم که با هیچ عذر و بهانه­ای نباید شاه را خائن لقب داد. البته یک طیفی همان، از قدرت خلع­شده­های قاجار بودند و شاه را خان صدا می­کردند و نمی­توانستند شاهیِ شاه را تحمل کنند که اینها دو گروه هستند. یک گروه مصدقی­ها که همان قاجارزاده­های قدیمی هستند و گروه دیگر هم همان توده­ای­ها که تحت فرماندهی قاجارزاده­ها بودند، مانند ایرج اسکندری که پسر ایرج میرزای قاجار بود یا کیانوری که همسر یکی از نوادگان قاجار بود. ببینید! دو ستون سیاسی و حزبی ایران، از همان ابتدا به همان قاجارزاده­هایی تعلق داشتند که نتوانستند با پادشاهی رضا پهلوی گنار بیایند، آنهم در شرایطی که شاه قانونا تاج­گذاری کرده بود و با تلاش­هایش کشور را از پرتگاه ملوک­الطوایفی نجات داد و کشور را یکپارچه کرد و ایران مدرن را بنیاد کرد و اگر ایران به جهان بشری معرفی شد، باعث و بانی­اش رضاشاه بود.

*رضا پهلویِ پیشاشاهی با رضا پهلویِ پسا شاهی چه تفاوت­هایی داشت؟

من تفاوت زیادی نمی­بینم. معروف است که این شخص بی­سواد بود. ملاک سواد بین مخالفان رضاشاه، سواد کلاسیک است. والا در تاریخ ایران از سال 1300 به بعد، کسی به جهان­بینیِ رضاشاه نیامده است. متاسفانه بی­سوادها، سواد در مدارک دانشگاهی می­بینند که امروز بیش از هر زمان دیگری می­دانیم که به اشاره پارتی یا پولی مدرک را می­توان به دست آورد. رضاخان قدیم و رضاشاه 1304 به بعد، مدرک دانشگاهی نداشت، اما اینقدر جهان­بینی را می­فهمید که اگر کشوری بخواهد، پیشرفت کند باید دانشگاه داشته باشد و او بود که دانشگاه را در کشور ایران برای اولین بار بنیاد گذاشت. پس می­توان گفت که بی­سواد خواندن رضاشاه از روی غرض­ورزی قاجارها بود که سراپا عقده، کینه و انتقام­جو هستند. البته در بین آنها چهره­ای چون دکتر امینی هم بود که یکی از درخشان­ترین تحصیل­کرده­های ایران بود و قاجارزاده­هایی هم مثل مریم رجوی همسر مسعود داریم که سراپا کینه و عقده است.

*تاریخِ عصر پهلوی اول چطور باید شفاف­ شود؟

متاسفانه در 70 سال اخیر، روشنفکران ما تاریخ را به طور آیینه­ ای شکسته تحویل ما داده­ اند و حقایق تاریخ ملت را وارونه نشان می­دهند. بعد از هفتاد و چند سالی که از خروج رضاشاه از کشور می­گذرد، همچنان با چرندیات سعی می­شود تا تخریبش کنند و حتی او را فردی ضعیف بشناسانند. مگر می­شود کسی که با سختکوشی از سربازی به شاهی رسیده است را بگوییم، ضعیف است یا بود؟ قاجارزاده ­ها تلاش فراوانی کردند که شاهی­اش را به اراده­ انگلیسی­ها ربط بدهند و حتی شرافت این را هم نداشتند، بگویند انگلستانی که در سال 1919 با قراردادی استعماری دوام حکومت قاجار را تضمین کرده بود، چگونه می­توانست 2 سال دیگر رضاخان سردار سپه را به قدرت برساند، چنین چیزی چطور ممکن است؟ باید به این نتیجه برسیم که پیشرفت رضاشاه در امور نظامی، سیاسی و سرنوشت­سازی کشور استخوانی است در گلوی مخالفانش. اما او بعد از پادشاهی و حتی از همان دوران سردار سپهی با درایتش تجزیه طلبی­ها را از بین برد و جدایی­طلبان را قلع و قمع کرد و همچنین جاسوسان آمریکا و شوروی را سر جای­شان نشاند و در نهایت اینکه مردم را که «رعایای حضرات قجری» نام داشتند را تبدیل به ملت ایران کرد.

*ممنون؛ حرفی مانده است؟

ای کاش یک­بار بنشینیم و ببینیم که با رضاخان خواندن رضاشاه چه مشکلی از مشکل­های ریز و درشت کشور حل و فصل می­شود و آیا پیروِ قاجاری­ها شدند، واقعا بر اساس عقل است و فایده­ای دارد؟

نظرات شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
جرعه‌نوشی آهو در عکس روز نشنال جئوگرافیک عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ در میان بامبو عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ صعود تصاویر/ بلایی که تورم ۱ میلیون درصدی سر مردم ونزوئلا آورد مسابقه ماشین‌های دست ساز در اندونزی عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ دوستان صمیمی عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ برداشت پنبه دیدنی های امروز
فیلم/ صحنه های سانسور شده بازی ایران_اسپانیا فیلم/ زیباترین گل های جام جهانی تا این لحظه امیرعباس کچلیک: ماهی ۵۰ میلیون درآمد دارم اشک ها و لبخندهای فینال لیگ قهرمانان عمل جراحی بهداد سلیمی با موفقیت انجام گرفت+ویدیو مراسم حرکت میلیونی عاشقان حرم اباعبدالله الحسین(ع) + فیلم همایش شیرخوارگان حسینی + فیلم قافله سالار داره میاد خدا کنه برگرده + فیلم نوحه خوانی سردار همدانی در ظهر عاشورا + فیلم