امروز: ۲۷ آذر ۱۳۹۷ -
کد خبر: ۷۴۴۷۲
۱۴ اسفند ۱۳۹۶ - ۰۹:۱۴
پیروز مجتهد­زاده در گفت­وگو با تیترامروز:
«خان» یا «شاه»، «خادم» یا «خائن» بودن پهلوی اول دهه­ ها است که در فضا و ادبیات تاریخ معاصر به عنوان یکی از مبحث­ های مهم طرح می­شود. جالب اما این است که هم مدافعانش و مخالفانش اصلا حاضر نیستند که «ساز مخالف» را بربتابند./ ملاک سواد بین مخالفان رضاشاه، سواد کلاسیک است. والا در تاریخ ایران از سال 1300 به بعد، کسی به جهان­بینیِ رضاشاه نیامده است. متاسفانه بی­سوادها، سواد در مدارک دانشگاهی می­بینند که امروز بیش از هر زمان دیگری می­دانیم که به اشاره پارتی یا پولی مدرک را می­توان به دست آورد.

«خان» یا «شاه»، «خادم» یا «خائن» بودن پهلوی اول دهه­ ها است که در فضا و ادبیات تاریخ معاصر به عنوان یکی از مبحث­های مهم طرح می­شود. جالب اما این است که هم مدافعانش و مخالفانش اصلا حاضر نیستند که «ساز مخالف» را بربتابند.

« ای کاش یک­بار بنشینیم و ببینیم که با رضاخان خواندن رضاشاه چه مشکلی از مشکل­های ریز و درشت کشور حل و فصل می­شود و آیا پیروِ قاجاری­ها شدند، واقعا بر اساس عقل است و فایده­ای دارد؟»

پیروز مجتهدزاده مورخ و ایران‌شناس، محقق و کارشناس مسائل و مطالعات سیاسی با ذکر اظهارات بالا در گفت­گو با « تیترامروز » سعی در دفاع از عصر پهلوی دارد:

*«خان» یا «شاه» ریشه این تناقض در معرفی پهلوی اول را در چه چیزی می­توان دید؟

در حالی عده ­ای اصرار به «خان» خواندن رضاشاه دارند که ایشان از سال 1330 قدرت را به دست گرفت، اول وزیر جنگ شد که در آن « برهه رضاخان صدایش می­کردند که سردار سپه عنوان گرفت. از سال 1304 که قانونا و بر اساس تصویب مجلس موسسان کشور ایران تاج­گذاری کرد و از آن به بعد رضاشاه پهلوی شناخته شد و تاکید دارم که با هیچ عذر و بهانه­ای نباید شاه را خائن لقب داد. البته یک طیفی همان، از قدرت خلع­شده­های قاجار بودند و شاه را خان صدا می­کردند و نمی­توانستند شاهیِ شاه را تحمل کنند که اینها دو گروه هستند. یک گروه مصدقی­ها که همان قاجارزاده­های قدیمی هستند و گروه دیگر هم همان توده­ای­ها که تحت فرماندهی قاجارزاده­ها بودند، مانند ایرج اسکندری که پسر ایرج میرزای قاجار بود یا کیانوری که همسر یکی از نوادگان قاجار بود. ببینید! دو ستون سیاسی و حزبی ایران، از همان ابتدا به همان قاجارزاده­هایی تعلق داشتند که نتوانستند با پادشاهی رضا پهلوی گنار بیایند، آنهم در شرایطی که شاه قانونا تاج­گذاری کرده بود و با تلاش­هایش کشور را از پرتگاه ملوک­الطوایفی نجات داد و کشور را یکپارچه کرد و ایران مدرن را بنیاد کرد و اگر ایران به جهان بشری معرفی شد، باعث و بانی­اش رضاشاه بود.

*رضا پهلویِ پیشاشاهی با رضا پهلویِ پسا شاهی چه تفاوت­هایی داشت؟

من تفاوت زیادی نمی­بینم. معروف است که این شخص بی­سواد بود. ملاک سواد بین مخالفان رضاشاه، سواد کلاسیک است. والا در تاریخ ایران از سال 1300 به بعد، کسی به جهان­بینیِ رضاشاه نیامده است. متاسفانه بی­سوادها، سواد در مدارک دانشگاهی می­بینند که امروز بیش از هر زمان دیگری می­دانیم که به اشاره پارتی یا پولی مدرک را می­توان به دست آورد. رضاخان قدیم و رضاشاه 1304 به بعد، مدرک دانشگاهی نداشت، اما اینقدر جهان­بینی را می­فهمید که اگر کشوری بخواهد، پیشرفت کند باید دانشگاه داشته باشد و او بود که دانشگاه را در کشور ایران برای اولین بار بنیاد گذاشت. پس می­توان گفت که بی­سواد خواندن رضاشاه از روی غرض­ورزی قاجارها بود که سراپا عقده، کینه و انتقام­جو هستند. البته در بین آنها چهره­ای چون دکتر امینی هم بود که یکی از درخشان­ترین تحصیل­کرده­های ایران بود و قاجارزاده­هایی هم مثل مریم رجوی همسر مسعود داریم که سراپا کینه و عقده است.

*تاریخِ عصر پهلوی اول چطور باید شفاف­ شود؟

متاسفانه در 70 سال اخیر، روشنفکران ما تاریخ را به طور آیینه­ ای شکسته تحویل ما داده­ اند و حقایق تاریخ ملت را وارونه نشان می­دهند. بعد از هفتاد و چند سالی که از خروج رضاشاه از کشور می­گذرد، همچنان با چرندیات سعی می­شود تا تخریبش کنند و حتی او را فردی ضعیف بشناسانند. مگر می­شود کسی که با سختکوشی از سربازی به شاهی رسیده است را بگوییم، ضعیف است یا بود؟ قاجارزاده ­ها تلاش فراوانی کردند که شاهی­اش را به اراده­ انگلیسی­ها ربط بدهند و حتی شرافت این را هم نداشتند، بگویند انگلستانی که در سال 1919 با قراردادی استعماری دوام حکومت قاجار را تضمین کرده بود، چگونه می­توانست 2 سال دیگر رضاخان سردار سپه را به قدرت برساند، چنین چیزی چطور ممکن است؟ باید به این نتیجه برسیم که پیشرفت رضاشاه در امور نظامی، سیاسی و سرنوشت­سازی کشور استخوانی است در گلوی مخالفانش. اما او بعد از پادشاهی و حتی از همان دوران سردار سپهی با درایتش تجزیه طلبی­ها را از بین برد و جدایی­طلبان را قلع و قمع کرد و همچنین جاسوسان آمریکا و شوروی را سر جای­شان نشاند و در نهایت اینکه مردم را که «رعایای حضرات قجری» نام داشتند را تبدیل به ملت ایران کرد.

*ممنون؛ حرفی مانده است؟

ای کاش یک­بار بنشینیم و ببینیم که با رضاخان خواندن رضاشاه چه مشکلی از مشکل­های ریز و درشت کشور حل و فصل می­شود و آیا پیروِ قاجاری­ها شدند، واقعا بر اساس عقل است و فایده­ای دارد؟

نظرات شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
هیجان در بزرگ‌ترین پیست اسکی ایران بازماندگان فاجعه روهینگیا‎ افتتاح اولین هتل زیرزمینی جهان تماشای تصاویر زیبای زمین از بالا پاییز در کشورهای دیگر چه شکلی است؟ عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ کابوی آمریکایی عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ رقصنده نقاب‌دار عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ برداشت چای
فیلم/ صحنه های سانسور شده بازی ایران_اسپانیا فیلم/ زیباترین گل های جام جهانی تا این لحظه امیرعباس کچلیک: ماهی ۵۰ میلیون درآمد دارم اشک ها و لبخندهای فینال لیگ قهرمانان عمل جراحی بهداد سلیمی با موفقیت انجام گرفت+ویدیو مراسم حرکت میلیونی عاشقان حرم اباعبدالله الحسین(ع) + فیلم همایش شیرخوارگان حسینی + فیلم قافله سالار داره میاد خدا کنه برگرده + فیلم نوحه خوانی سردار همدانی در ظهر عاشورا + فیلم