امروز : ۲۷ دی ۱۳۹۵ - 20:40:12
کد خبر: ۳۴۳۲۶
تاریخ انتشار: ۱۸ مهر ۱۳۹۵ - ۰۶:۴۳
مجمه گذاری و اطعام دهی به سبک سنتی ، از آئین های محرم در بعضی مناطق مازندران بویژه روستای کوهستان بهشهر است که به گفته اهالی قدمتی بیش از 2 قرن دارد.

به گزارش تیتر امروز، روستای کوهستان که شهرتش را مدیون نام عالم جلیل القدر مرحوم آیت الله حاج شیخ محمد کوهستانی است ، احیای این سنت دیرینه را هم به این معلم اخلاق بدهکار است .


اگر چه سنت اطعام عزاداران حسینی در ماه محرم در همه جای ایران مرسوم است و سابقه آن بنا به روایات به دوران امام ششم شیعیان بر می گردد ، ولی در سال های اخیر در کمتر نقطه ای سبک و سیاق سنتی برای ادای این آئین بر جای مانده است .

اهالی روستای کوهستان ، روستایی که در حدود پنج کیلومتری غرب شهر بهشهر واقع است ، آداب سنتی اطعام عزاداران حسینی را با پایمردی و درس گرفتن از محضر عارف بزرگ و معلم اخلاق آیت الله کوهستانی که ' آقاجان ' می نامیدنش ، حفظ کرده اند.

** یک دهه اطعام ، هر کس به بضاعت

اطعام شب های دهه اول محرم در روستای کوهستان آداب خاص خودش را دارد . یکی از آنها قرار دادن غذا داخل سینی بزرگ و گرد است که در زبان مازندرانی به آن مجمه می گویند.


مجمه معمولا از جنس مس است و بسیاری از خانواده های کوهستانی در این سال ها تلاش کردند تا در حد مقدور برای مجمه گذاری از سینی های مسی استفاده کنند.

در این سنت ، بانوان روستای کوهستان پیش از ماه محرم مقدمات مجمه گذاری را با نذری خاص و فراهم آوردن امکانات مورد نیاز تدارک می بینند.

برخی از خانواده های کشاورز و دامدار نیز در طول سال هنگام برداشت محصول یا فروش دام های اضافی ، سهم مجمه گذاری محرم را مشخص می کنند تا به هنگام محرم دچار مشکل نشوند.

** هر مجمه ، دستپخت یک کدبانو

بر خلاف اطعام دهی امروزی که اصولا بر عهده آشپزهای حرفه ای و آشپزخانه داران گذاشته می شود ، در آئین مجمه گذاری زنان در هر خانواده کوهستانی تمام شب های دهه اول محرم را خودشان در منزل آشپزی می کنند.


کدبانوهای کوهستانی برای این کار سنگ تمام می گذارند و همه تلاششان را به کار می گیرند تا بهترین دستپخت را برای عزاداران حسینی ارائه دهند. برنج طارم محلی ، گوشت و مرغ محلی ، لبنیات محلی و گاهی گوشت مرغابی پای ثابت آشپزی برای آئین مجمه گذاری است .

ارسال غذای آماده شده به تکیه روستا نیز دارای آئین ویژه ای است به این ترتیب که بانوان پس از شنیدن صدای شیپور از گلدسته مسجد قدیمی روستا مجمه هایشان را بر سر نهاده و به سمت تکیه می آیند و مجمه را در اختیار عزاداران می گذارند.

به طور معمول هر خانواده غذای سه تا چهار نفر را پخته و به تکیه می برد .

در اینجا دیگر از ظروف یکبار مصرف و سفره های پلاستیکی خبری نیست . عزاداران حسینی مجمه را به ردیف داخل تکیه می گذارند و دور آن جمع می شوند و غذا را میل می کنند .

این سنت در تمامی شب های دهه اول محرم تکرار می شود.

عزاداران حسینی پس از صرف غذا ، مراسم عزاداری و سینه زنی را به روش سنتی و با شکوه خاصی در تکیه شهدای روستای کوهستان برگزار و عشق و ارادت خود را به سید و سالار شهیدان امام حسین(ع) و یاران وفادارش ابراز می کنند.

** ماندگاری یک سنت

به گفته اهالی روستای کوهستان ، این سنت، سینه به سینه از اجداد و نیاکانشان به آنان منتقل شده است و از زمان های بسیار دور به قدمت 2 قرن و زمان ' ملا محمد باقر ' از عالمان ربانی منطقه و پدربزرگ عالم ربانی آیت الله حاج شیخ محمد کوهستانی وجود داشته است.

فرزند آیت الله کوهستانی نیز می گوید که این سنت در زمان پدرش و پس از بازگشت از نجف اشرف به صورت کامل احیا و برگزار شده و اکنون علاوه بر روستای کوهستان در برخی از مناطق دیگر مازندران بویژه مناطق ییلاقی و کوهستانی اجرا می شود.

خاندان آیت الله کوهستانی به خاندان عصمت و طهارت به ویژه سیدالشهداء (ع) علاقه وافر داشتند و هفتگی در منزل مراسم روضه و عزا برپا می کردند و بعد از رحلت این عالم ربانی ، مردم منطقه با تبعیت از ایشان به عنوان افتخار جهان تشیع ، هر ساله در دهه اول محرم مراسم مجمه گذاری و اطعام دهی آن هم به روش سنتی را برگزار می کنند.

** سنتی ماندگار مبتنی بر نذر و وقف

حمید معیری از اهالی روستای کوهستان در این مورد به خبرنگار ایرنا گفت : سنت مجمه گذاری بیش از دو سده در این روستا سابقه دارد و علاوه بر سنتی که همه ساله در طول دهه اول محرم در روستای کوهستان متداول است، مجمه های نذری و وقفی فراوانی هم برای اطعام دهی به تکیه این روستا می آید.


وی افزود : آقاجان کوهستانی این سنت اطعام دهی را نظام مند کردند و در برگزاری این سنت از پیشتازان بودند و خود شخصا از عزاداران پذیرایی می کردند و به اهالی این روستا هم توصیه می کردند که از غذای خود هر چه که میل می کنند ، در ایام محرم به تکیه آورده و با دیگران بخورند و در بین نیازمندان قسمت کنند.

معیری گفت : اطعام دهی برای سرور و سالار شهیدان در مازندران از سنت های بسیار دیرین مردم این دیار است و در جای جای این خطه برگزار می شود ، اما در کنار مراسم اطعام دهی که در اکثر مساجد و روستاها و شهرهای این دیار انجام می شود، روش مجمه گذاری و اطعام دهی سنتی روستای کوهستان از شور و شعور بیشتری برخوردار است.

معصومه حسینی از بانوان روستای کوهستان هم به خبرنگار ایرنا گفت : بانوان این روستا همه ساله در دهه اول محرم بنا بر شیوه و سنت قدیمی اقدام به پخت طعام برای عزاداران حسینی می کنند و با نواخته شدن شیپور از تکیه این روستا که بیانگر بردن غذا و طعام برای عزاداران است، بانوان با بر سر گذاشتن مجمه های غذا، این طعام را به مسجد و تکیه می برند.

وی افزود : در شهرستان بهشهر این سنت علاوه بر تکیه بزرگ شهدای روستای کوهستان ، در تکیه سلطانی شهر رستمکلا هم برگزار می شود.

او ادامه داد : این مراسم در روستای کوهستان، با حمل بیش از صدها مجمع عزاداری، توسط زنان محله انجام و عزاداران حسینی که از این روستا و نقاط مختلف بهشهر برای عزاداری سید و سالار شهیدان می آیند ، اطعام می شوند.

این بانوی کوهستانی گفت : این سنت محرم سال جاری هم در تکیه شهدای روستای کوهستان با قوت در حال برگزاری است و مراسم ویژه مجمه گذاری شنبه شب 17 مهر ماه مصادف با شب هفتم محرم به صورت ویژه برگزار می شود زیرا در این شب آیت الله شیخ اسماعیل کوهستانی فرزند عالم ربانی آیت الله محمد (آقاجان) کوهستانی سخنرانی می کند.

امروزه سنت های محرم در گوشه و کنار ایران اسلامی با شور و شعور خاصی در حال برگزاری است و سینه زنی و زنجیرزنی، عزاداری، ذکر مصیبت، اطعام دهی، تعزیه خوانی و به تصویر کشیدن تاریخ کربلا و عاشورا از جمله این سنت هاست.

نظرات شما
نام:
ایمیل:
* نظر: