امروز: ۲۷ آبان ۱۳۹۸ -
کد خبر: ۱۱۳۶۷۸
۳۰ مهر ۱۳۹۸ - ۱۳:۱۴
نباید دریاچه خزر را با یک دریای آزاد اشتباه در نظر گرفت. هر گونه دخل و تصرف در این سیستم هیدرولوژیکی بسته، خطرات جبران ناپذیری به بار خواهد آورد.


سید حسین ربیعی پژوهشگر حوزه منابع آب و محیط زیست


کسی کو ندارد خرد را ز پیش دلش گردد از کرده خویش ریش
آب منبع حیاتي براي هر پدیده زیستي و انساني است و یكي از منابع مهم در توسعه كشورها مي باشد.

از دیدگاه منابع آب دریاچهی خزر یک سیستم بسته می باشد و محصور در خشکی ها است و ورودی های آن از طریق رودهای محدود و ریزش های جوی می باشد.

 نباید دریاچه خزر را با یک دریای آزاد اشتباه در نظر گرفت. هر گونه دخل و تصرف در این سیستم هیدرولوژیکی بسته، خطرات جبران ناپذیری به بار خواهد آورد.

بدیهی می باشد که انتقال از این حوضه به مناطق دیگر باعث کاهش حجم آب و خشک شدن آن خواهد شد.

 از نظر مدیریت منابع آب، طرح های انتقال آب یک روش ساده سازه ای برای کنترل بحران آبی می باشد، طرح های انتقال معموال پرهزینه و اثرات زیست محیطی خطرناکی را به دنبال دارند. و گزینه طرح انتقال آب آخرین راه حل می باشد.

در دراز مدت تخریب و آشفتگی هیدرولوژیکی هر دو حوضه را به همراه خواهد داشت. از نظر مالحظات زیست محیطی، طرح انتقال آب خزر به سمنان از 184 کیلومتر طول لوله گذاری، 140 کیلومتر از خط لوله از جنگل های بکر که به جنگل های هیرکانی مشهورند، می گذرد.

 این جنگل ها نه تنها از مهمترین سرمایه های طبیعی ایران، بلکه به عنوان میراث ی جهانی و ثبت شده در یونسکو، از گرانبهاترین سرمایههای طبیعی جهان به شمار می روند.

 گونه های راش، بلوط، آزاد، انجیلی، شمشاد و ... )گونه های ممنوع القطع( در بین آن ها وجود دارد و در طول مسیر بیش از 120 هکتار اراضی کشاورزی آبی، 21 هکتار باغات، 10 هکتار اراضی دیم و همچنین حیات آبزیان که ارزش تجاری و زیستی دارند از بین خواهد رفت.

 آیا هزینه های اکولوژیکی و زیست محیطی ناشی از این خسارت در معادالت هزینه – فایده مدنظر قرار گرفته است؟ مشکالت زیست محیطی خود می توانند روی اقتصاد منطقه نیز مؤثر باشند .

فاجعه خطرناک دیگر این است که عملیات شیرین سازی و نمک زدایی آب سبب تولید حجم عظیم نمک شده و شوری خاک این را چند برابر کرده و آینده زیست بوم را با نابودی جدی مواجه خواهد ساخت.

 غلظت خروجی آب شیرین کن ها باعث افزایش شوری خزر شده و باعث نابودی کامل حیات جانوری و گیاهی منطقه و آسیب جدی به زیستگاه های دریایی و ساحلی وارد خواهد ساخت .

در بحث آمایش سرزمین باید مسئله منابع آب بسیار پررنگ در نظر گرفته شود که جانمایی غلط صنایع آببر در مناطق خشک ایجاد نشود که این به خودی یک چالش بزرگی محسوب می شود.

که با انتقال آب همواره در حوضه مقصد روند توسعه صنعت و رشد جمعیت ادامه خواهد داشت که نتیجه آن ادامه روند اشتباه قبلی می باشد و تقاضا آب افزایش می یابد که نه تنها توسعه پایدار اتفاق نمی افتد بلکه خسارات اقتصادی و اجتماعی جبران ناپذیری را در پی خواهد داشت.

بر اساس گزارش مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی کشور در سال زراعی 96 - 1395 بر مبنای شاخص SPEI 84 ماهه، 78 درصد استان مازندران دچار خشکسالی است که شامل خشکسالی خفیفف متوسط و شدید می باشد.

عمده ترین پهنه های خشکسالی متوسط و شدید 84 ماهه در شهرستان های سوادکوه، سوادکوه شمالی، ساری، نور، چالوس، آمل و تنکابن دیده می شود.

آیا در طرح انتقال آب خزر به سمنان، خشکسالی استان مازندران دیده شده است؟ عمده اقتصاد و معیشت مردم مازندران به کشاورزی متکی می باشد، در سنوات گذشته به دلیل کمبود آب امرار و معاش کشاورزان دچار چالش شده و تبعات اقتصادی، اجتماعی و روانی فراوانی در پی داشته است.

به طور کلی طرح های انتقال آب در دنیا منسوخ شده است و تمامی تجارب داخلی و بین المللی نشان می دهند که پروژههای انتقال آب بین حوضهای، روشهای صرفا کوتاهمدتی هستند که نه تنها مشکل کم آبی را حل نکردهاند، بلکه بر وخامت اوضاع ، نابود ی مح یط زیست و چالش های اجتماعی افزوده اند.

 زیرا با دستکاری و تداخل در چرخه هیدرولوژیک منابع آبی، اکوسیستم مبدا و مقصد را تخریب می نماید مانند بالیی که بر سر دریاچه آرال در آسیای مرکزی، خشک شدن بخش زیادی از دریاچه ارومیه و خشک شدن زایندهرود محصول همین طرح ها و پروژه ها بوده است.

راه حل درست و مطلوب چیست؟ باید مدیریت یکپارچه منابع آب ) IWRM ) صورت گیرد، که راهکارهای کم هزینه و سازگار با محیط زیست می باشند.

باید به سراغ روش های نوین »مدیریت آب« یعنی هم در بخش منابع آب و هم در بخش مصارف آب برویم. از جمله این راهکارها شامل اصالح الگوی مصرف و قانونمند کردن رفتار مصرف کنندگان آب، جداسازی مصرف آب شرب با آب بهداشتی در شبکه آب شهری، تدوین الگوی کشت متناسب با اقلیم استان سمنان، توسعه کشت گلخانه ای، تصفیه و استفاده مجدد از فاضالب و ایجاد صنایع نوین و کم آب بر. این راهکارها با بکارگیری و کمک نیروهای متخصصین و کارشناسان و پژوهش های دانشگاهی در عرصه مدیریت آب تحقق خواهد یافت.
نظرات شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
دیدنی‌های امروز؛ از توفان خسارت‌بار در ژاپن تا رکوردزنی دونده کنیایی دیدنی‌های امروز؛ از مراسم تشییع پیکر مراسم ویژه دختران مجرد برای پیدا کردن همسر دیدنی‌های امروز؛ از مرگ دیدنی‌های امروز؛ از جشنواره بالن در فرانسه تا حمله انتحاری کابل دیدنی‌های امروز؛ از هاکی بازی پوتین تا حواشی نخستین جمعه ماه رمضان دیدنی‌های امروز؛ از جارچی سلطنتی بریتانیا تا جوراب خاص وزیر خارجه آمریکا آیین گل‌غلتان نوزادان در امیریه
فیلم/ صحنه های سانسور شده بازی ایران_اسپانیا فیلم/ زیباترین گل های جام جهانی تا این لحظه امیرعباس کچلیک: ماهی ۵۰ میلیون درآمد دارم اشک ها و لبخندهای فینال لیگ قهرمانان عمل جراحی بهداد سلیمی با موفقیت انجام گرفت+ویدیو مراسم حرکت میلیونی عاشقان حرم اباعبدالله الحسین(ع) + فیلم همایش شیرخوارگان حسینی + فیلم قافله سالار داره میاد خدا کنه برگرده + فیلم نوحه خوانی سردار همدانی در ظهر عاشورا + فیلم