امروز: ۳۰ فروردين ۱۳۹۸ -
کد خبر: ۱۰۳۹۴۱
۲۵ فروردين ۱۳۹۸ - ۰۸:۳۹
آنها با این امید که خرابی‌های سیل، راه را بر سدسازی‌های گسترده می‌گشاید، تلاش کردند و آسمان و ریسمان را بهم بافتند تا سد را ابزار مهم مقابله با سیل نشان دهند، به این ترتیب که هرکجا سیل، خسارات بیشتری برجای گذاشت به خاطر نبود یا کمبود سدها بوده است و حال آنکه، سد، تنها یکی از چندین و چند راه حل برای رسیدن به پاسخ بوده و البته دورترین راه!
 تیتر امروز/متن و حاشیه سیل اخیر ایران که خسارات زیادی را به روی دست دولت، مردمان شمال و شمال غرب و غرب ایران گذاشت، همچنان در سر خط خبرها قرار دارد.
اما در میانه همه این خبرها و خطرها، دعوای موافقان و مخالفان سدسازی بالا گرفته است.
موافقان سدسازی، به عنوان آغازگران این دعوا، با چشم‌پوشی بر مهم‌ترین عوامل و آشکارترین فاکتورهای وقوع این حادثه تلخ، تنها سعی کردند تا به مددِ سیل، از این نمد کلاهی برای خود بافته و به عبارتی دیگر از آب گِل آلود ماهی خود را بگیرند.
آنها با این امید که خرابی‌های سیل، راه را بر سدسازی‌های گسترده می‌گشاید، تلاش کردند و آسمان و ریسمان را بهم بافتند تا سد را ابزار مهم مقابله با سیل نشان دهند، به این ترتیب که هرکجا سیل، خسارات بیشتری برجای گذاشت به خاطر نبود یا کمبود سدها بوده است و حال آنکه، سد، تنها یکی از چندین و چند راه حل برای رسیدن به پاسخ بوده و البته دورترین راه!
*باید سدهای بیشتری بسازیم
حبیب‌الله بیطرف، وزیر اسبق نیرو، که در زمان خودش و حتی همین حالا، یکی از سردرمداران اصلی سدسازی در ایران به شمار می‌رود، در اظهار نظر عجیبی گفته است:« اگر روی رودخانه‌های بزرگ و پرآب کشور سدهای بیشتری ساخته شده بود، امکان ذخیره‌سازی آب باکیفیت بیشتری نیز در اختیار داشتیم. این سدها می‌توانستند از گذر آب‌ها به رودخانه و دریا جلوگیری کنند. اگر کارون 2، خراسان 1، 2 و 3، بازفت را روی رودخانه کارون به بهره‌برداری رسانده بودیم و یا از سد بختیاری روی رودخانه دز می‌توانستیم استفاده کنیم، این منابع آبی هدر نمی‌رفت و در دریاها گم نمی‌شد.
حبیب‌الله بیطرف که هشدارهای کارشناسانه عقلای محیط زیستی درباره شدت‌گیری سدسازی در ایران را جنجال‌‎آفرینی و یکی از تهدیدات جامعه امروزی یاد می‌کند، طبیعتاً اگر به این مسائل نگاه صرفاً سیاسی نباشد، این جوسازی‌ها به جایی نخواهد رسید و کشور می‌تواند راه عقلانیت خود را طی کند و این در حالی‌ست که در واقع این نگاه سدسازان است که ایدئولوژیک و سیاسی شده است، چه آنکه در گفتار داریوش عبادی، یکی از کارشناسان برجسته زیست محیطی مازندران نیز به این نکته اشاره شده است.
عبادی، دبیر تشکل‌های مردم‌نهاد مازندران، برخلاف نگرش وزیر اسبق نیرو در اهمیت دادن به سدسازی‌های هرچه بیشتر در کشور، معتقد است همین مقدار سد نیز بسیار بیشتر از حد نیاز در ایران ساخته شده است و تنها راه نجات ایران، به ویژه مناطقی همچون مازندران، گلستان و گیلان برای مقابله با مخاطرات سیل، فقط و فقط بهادادن بیشتر به موضوع آبخیزداری است؛ مبحث با اهمیتی که متاسفانه یک صدم آنچه که به سدها اعتنا و برایش بودجه تامین می‌شود، کمترین توجهی به آن صورت نمی‌گیرد.
او معتقد است که در جاهایی مانند مازندران که آبخیزداری به نیازها در جهت جمع‌آوری آب پاسخ می‌دهد اساسا هیچ احتیاجی به ساختن سدهای بی‌شمار نیست.
اما بواقع، نکته اصلی که از چشمان همگان، به ویژه حامیان ساخت سدهای بیشتر در ایران، مغفول مانده این است که طبق شاخص اکولوژیک سازمان ملل، ما حداکثر می‌توانسته‌ایم چهل میلیارد متر مکعب از آبهای تجدیدپذیر ایران را مهار کرده و برای مصرف انسان بهره‌برداری کنیم. (چهل درصد از کل مقدار صدمیلیارد متر مکعب مقدار واقعی کنونی حجم سالانه آبهای تجدیدپذیر ایران). اما حجم کنونی مخزن سدهای ایران مجموعا ۷۶ میلیارد متر مکعب است! یعنی دو برابر میزان مجاز برای مهار و استفاده از آبهای تجدیدپذیر در ایران سد ساخته شده است.
مسئله محیط زیستی‌ها نیز با سدهای ایران بسیار ساده است: نیمی از سدهای موجود غیرمجاز ساخته شده‌اند و قطعا مهمترین نقش را در خشکیدن ایران دارند. نقشی حتی مهمتر از تغییر اقلیم و خشکسالی بلندمدت ایران.
در پایان و در پاسخ به این سوال که سدسازی در ایران خوب است یا بد باید گفت:« آن دسته از سدها که به طور مجاز و با صلاحدید کارشناسان و نگاه فنی و به اندازه نیاز واقعی کشور ساخته شده‌اند، حتما اتفاق مبارکی برای کشور خشکی مثل ایران بوده‌اند، اما آن نیم دیگرِ غیرمجاز، بی‌شک، خود، عاملی برای گستردگی و تعمیق هرچه بیشتر خشکی در ایران خواهند بود و بس!
نظرات شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
(تصاویر) چرا پاپ پای رهبران سودان جنوبی را بوسید؟ دیدنی‌های امروز؛ از آمادگی برای آتش‌بازی شب سال نو تا سونای در دل کوه هیجان در بزرگ‌ترین پیست اسکی ایران بازماندگان فاجعه روهینگیا‎ افتتاح اولین هتل زیرزمینی جهان تماشای تصاویر زیبای زمین از بالا پاییز در کشورهای دیگر چه شکلی است؟ عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ کابوی آمریکایی
فیلم/ صحنه های سانسور شده بازی ایران_اسپانیا فیلم/ زیباترین گل های جام جهانی تا این لحظه امیرعباس کچلیک: ماهی ۵۰ میلیون درآمد دارم اشک ها و لبخندهای فینال لیگ قهرمانان عمل جراحی بهداد سلیمی با موفقیت انجام گرفت+ویدیو مراسم حرکت میلیونی عاشقان حرم اباعبدالله الحسین(ع) + فیلم همایش شیرخوارگان حسینی + فیلم قافله سالار داره میاد خدا کنه برگرده + فیلم نوحه خوانی سردار همدانی در ظهر عاشورا + فیلم