امروز: ۰۴ اسفند ۱۳۹۷ -
کد خبر: ۱۰۰۵۱۸
۰۱ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۰:۵۷
وجود 30 منطقه مسکونی حاشیه‌ای در مازندران و ساماندهی و پاکسازی این مناطق در دولت تدبیر و امید سبب شد تا شاهد بازدید دادستان مازندران از وضعیت کنونی تنها مدرسه نوبنیاد ساری و محله مهرگان نکا باشیم که در این دیدار مهم‌ترین موارد، نداشتن شناسنامه برخی از کودکان، اجرا نشدن طرح هادی، اشتغال زنان سرپرست خانوار و فقر زدایی مردم حاشیه نشین بوده است.

تیترامروز/ رقیه نعلبندانی: وجود 30 منطقه مسکونی حاشیه‌ای در مازندران و ساماندهی و پاکسازی این مناطق در دولت تدبیر و امید سبب شد تا شاهد بازدید دادستان مازندران از وضعیت کنونی تنها مدرسه نوبنیاد ساری و محله مهرگان نکا باشیم که در این دیدار مهم‌ترین موارد، نداشتن شناسنامه برخی از کودکان، اجرا نشدن طرح هادی، اشتغال زنان سرپرست خانوار و فقر زدایی مردم حاشیه نشین بوده است.

برداشت اول
چهره معصوم دانش‌آموزان ابتدایی مدرسه «سیدجمال‌الدین اسدآبادی» بازدیدکنندگان را به خود جذب کرد. مدرسه‌ای که تمامش با کانکس تجهیز شده بود. البته وسایل گرمایشی استاندارد محفل این تازه‌واردها را در مدرسه‌ای از حاشیه شهر ساری صمیمی‌تر کرده بود. انگار موجی از نشاط این مدرسه سه کلاسه که به صورت معلم-آموزگار اداره می‌شد را فرا گرفت. نشاطی همراه با صمیمیت؛ دانش‌آموزان دختر و پسر منطقه نوبنیاد همه بازدیدکنندگان که به نوعی به قوه قضائیه متصل می‌شدند را خاله و عمو صدا می‌زدند!

دادستان عمومی مازندران پشت یکی از نیمکت‌ها نشست. «سید یونس حسینی عالمی» از وجود دختران و پسران 10 تا 11 ساله در یک کلاس شگفت‌زده شد و گفت که این چندپایه‌ای بودن و اختلاط دختر و پسر در یک کلاس او را به 45 سال قبل برد؛ وقتی در مناطق دوردست فضای آموزشی اندک بود و به ناچار کلاس‌ها چند پایه‌ای دایر می‌شدند.

«نوکنده» خانم معلم دختران و پسران پایه سوم و چهارمی‌هایی بود که کنار هم نشسته بودند. تمام دغدغه‌ معلم کلاس این بود که بچه‌ها نیازمند رسیدگی بیشتر در حوزه فرهنگی و اجتماعی هستند. این آموزگار نیاز بچه‌های منطقه نوبنیاد را داشتن هویت شناسنامه‌ای دانست و گفت که آرزوی این بچه‌ها است که بدانند پدر و مادر واقعی‌شان چه کسی است.

«سید یونس حسینی عالمی» دادستان مرکز مازندران نیز پس از شنیدن سخنان نجفی مدیر مدرسه و درخواست‌هایی که در زمینه تجهیز مدرسه و توجه به مسائل مشاوره‌ای، بهداشتی، ورزشی و رفاهی دانش‌آموزان بود دستور داد تا جلسه‌ای ویژه با حضور دستگاه‌های اجرایی مرتبط تشکیل شود.

دادستان، شناسنامه‌دار شدن حدود 23 کودک منطقه نوبنیاد، اجرای طرح هادی، تجهیز مدرسه و فعالیت‌های فرهنگی را از موارد جدی مورد پیگیری پس از بازدید عنوان کرد.

برداشت دوم
گروه به سمت یکی دیگر از مناطق آسیب دیده در شهرستان نکا حرکت کرد. استقبال «سید مهدی احمدی» شهردار و حجت‌الاسلام ملاکریمی دادستان نکا از دادستان و هیأت همراه، فضای این دیدار که قرار بود سرزده باشد، را نسبت به بازدید قبلی تشریفاتی‌تر کرد.

توضیحات شهردار نکا درباره فعالیت‌های انجام شده در منطقه عباس‌آباد سابق که امروز «مهرگان» نام دارد، نگاه دادستان را به فعالیت عمرانی انجام شده در این منطقه آسیب دیده روشن کرد. شهردار نکا هنگام بازدید به دادستان توضیح می‌داد که منطقه  3 هکتاری مهرگان نکا یکی از 1400 منطقه بازآفرینی شهری در کشور است که تا سال 1400 باید به ایده‌‌آل شهرسازی، زیست‌پذیری و سکونت‌پذیری برسد.

مشاهدات نشان می‌داد که اقداماتی در این زمینه انجام شده است.10 سال پیش خیابان مستقیم این محله که دو طرف ورودی آن دو کانکس نیروی انتظامی و یگان ویژه مستقر است، 6 متری بود و از سال 92 با فعالیت شهرداری 12 متری شد.

دادستان مرکز مازندران همچنان که به صحبت‌های شهردار و دادستان شهرستان گوش می‌داد، وضعیت محله را نیز بررسی می‌کرد. چند پسر جوان که پای یک درِ بزرگ آهنی که قسمت بالای آن با صفحه آهنی پلمب شده بود ایستاده بودند توجه بازدیدکنندگان، از جمله دادستان را به خود جلب کردند. زیر پیلوت ساختمان مسکونی که به مساحت 60 متر بود تعدادی جوان مشغول بازی رایانه‌ای و تعدادی دیگر هم در کنار میز بیلیارد بودند. جوانی که این فضای تاریک را با یک گاز تک شعله خوراک‌پزی گرم کرده بود توضیح داد: «این کلوپ تنها مکان تفریحی جوانان این منطقه است. اگر این را هم ببندید دیگر جایی نداریم. حتی به استخر و باشگاه‌های ورزشی، عباس‌آبادی‌ها را راه نمی‌دهند.»

دادستان نکا در حین بازدید اشاره‌ای به خانه‌های منطقه مهرگان داشت و گفت که اینجا اگر هر دری بسته باشد یعنی در داخل آن تخلفی رخ می‌دهد. البته درهای زیادی هم باز بود. حتی می‌شد به داخل خانه‌ها رفت. عباس‌آبادی‌های سابق و مهرگانی‌های امروز هم با استقبالی گرم پذیرا می‌شدند.

 دادستان مرکز مازندران سری به خانه‌ای زد که در داخل کوچه‌ای باریک و بن‌بست قرار داشت. کوچه‌ای که وسط آن فاضلاب ناشی از شست‌وشوی لباس خانه‌ها جاری بود. مرد مسنی در کنار معبر ابزاری مثل داس و چاقو و تبر تیز می‌کرد. بسیاری از مردم که با دیدن این جمعیت متوجه حضور مسئولان دولتی در این منطقه شدند درخواست‌هایی را مطرح کردند. عده‌ای از قطعی گاز و تعدادی هم از نداشتن درآمد و کم بضاعتی سخن می‌گفتند.

خانه‌هایی هم با درهای بسته دیده می‌شدند که فضای بازشان با میله‌های آهنی محصور شده بود. میله‌هایی که گاهی بین‌شان چشم‌هایی مستأصل هم دیده می‌شد.

حذف محدودیت عباس‌آبادی
دادستان نکا معتقد بود که لازم است محدودیت عباس‌آبادی برداشته شود؛ زیرا مهم‌ترین مشکل منطقه نبود حمایت‌های اجتماعی، فرهنگی و خدماتی است.

ملاکریمی تلاش‌های شهرداری در اجرای پروژه‌های عمرانی برای تحول شهری را گام موثری برای خدمات‌رسانی دانست و گفت: لازم است به صورت همه جانبه به نیازهای مردم مهرگان توجه شود. زیرا نگاه عباس‌آبادی به مردم سبب شد تا این منطقه محروم‌تر بماند و حتی تحصیل کرده‌های آن در اشتغال دچار مشکل شوند.

وی بر ضرورت رفع مشکل هویتی تعدادی از بچه‌های منطقه مهرگان تاکید کرد و افزود: برای تعدادی از بچه‌های بدون هویت ملی باید شناسنامه صادر شود و مشکلات این مردم نیز در شورای تأمین مورد بررسی قرار گیرد.

جمع‌آوری خانواده کپرنشین  در نکا
حضور مسئولان در منطقه مهرگان که جمعیت 2 هزار نفری را در خود جای داده، مایه دلگرمی اهالی این محله آسیب‌پذیر و تقویت حس همدلی شد. اما بعضی موقعیت‌ها، عمق چالش‌های حاشیه‌نشینی در مازندران را بیشتر در این بازدید نشان می‌داد. دادستان مرکز استان و هیأت همراه در خیابان مقابل محله مهرگان از وضعیت خانواده‌ای بازدید کردند که چهار ماه بود در چادر زندگی می‌کردند.

مسئولان با دیدن این زندگی کپرنشینی در نزدیکی شهر پیگیر انجام اقدامی مؤثر شدند و خبرنگاران به دنبال ریشه‌های این چادرنشینی رفتند. خودم را به داخل چادر رساندم. «نازپری گلابچه» 40 ساله، مادر دو دختر 11 و 9 ساله به نام «زینب» و «ندا» است که به همراه همسرش در حاشیه شهر نکا زیر چادر ساکن شدند. در کوره آجرپزی حوالی چناربن مشغول به امرار معاش بودند که آتش زندگی‌شان را سوزاند.

اهل سیستان و بلوچستان است و 20 سالی هست که به مازندران آمد؛ «چندی پیش آبرومندانه‌تر زندگی می‌کردم. حداقل خانه‌ای بود که سرپناهم باشد؛ اما آتش بلای جانم شد. سه چهارماهی است که زیر چادر ساکنم. همسرم ضایعات جمع می‌کند.»

در دستش اسپری تنفسی داشت و ریه‌هایش را با آن شارژ می‌کرد. خانه کپری‌اش را با یک کپسول پیک‌نیکی گرم می‌کند. دخترانش زیر چهار پتویی که روی سرشان کشیده بودند در چادر نمور خواب بودند. عجیب بود که چرا تا ظهر خواب هستند و به مدرسه نرفتند! پاسخ این تعجب و پیگیری من این بود: «بچه‌هایم شناسنامه ندارند. اصلا تا حالا مدرسه نرفتند. شناسنامه‌شان هم در آتشی که زندگی‌مان را سوزاند، از بین رفت.»

حال ناخوش و خمار نازپری حکایت از مصرف نکردن مواد مخدر داشت. سعی می‌کرد دخترش را برای خرید سرنگ بیدار کند. مددیاران اورژانس اجتماعی می‌گفتند این خانم شیشه مصرف می‌کند. سخنان ما با نازپری تمام نشده بود که خودروی نیروی انتظامی به همراه اورژانس اجتماعی به دستور دادستان عمومی مازندران جمع‌آوری این خانواده کپرنشین به منظور ساماندهی و رسیدگی به مشکلات آنان را اغاز کردند.

لزوم بازپروری نازپری برای ترک اعتیاد سبب شد تا اورژانس اجتماعی مادر و این دو دختر را از هم جدا کند. شنیدن ضجه‌های ندا و زینب و تماشای اضطراب و نگرانی‌شان به دلیل جدایی از مادر قابل تحمل نبود. نیروی انتظامی با کمک اورژانس اجتماعی این مادر و دو دختر را برای حمایت روانه سرایی کردند که از این کپر نشینی رهایی یابند.

برداشت سوم
بازدید از معدن زباله نکا از دیگر برنامه‌های بازدید یک روزه دادستان مرکز مازندران به اتفاق هیأت همراه بود. زرندین روستایی در دل جنگل‌های نکا و بعد از منطقه گردشگری «قرمرض» است. بوی نامطبوع صدها متر مانده به محل دپوی زباله و پرواز کلاغ‌ها در آسمان منطقه گواهی می‌دهند که جایی جز معدن زباله در انتظار نخواهد بود.
جمعیت افرادی که از این زباله ارتزاق می‌کردند در منطقه قابل توجه بود. پسماندی که این روزها کودکان زیادی را به جای کلاس درس، به زباله‌گردی جذب کرد. کودکان کار که از بادکنک و دستمال کاغذی فروشی به آغوش زباله کشیده شدند تا با جمع‌آوری ضایعات مخارج زندگی را تأمین کنند.

برداشت چهارم
دادستان عمومی مازندران در حاشیه بازدید در جمع خبرنگاران یکی از وظایف دادستانی را پیشگیری از وقوع جرم و خسارت‌های اجتماعی دانست که در برخی مناطق ممکن است به وقوع بپیوندد. حسینی عالمی، فقر اقتصادی حاکم را عاملی برای احتمال وقوع جرم و مشکلات اجتماعی در این مناطق برشمرد و تأکید کرد که لازم است با فعالیتص‌های موجود در مناطق حاشیه شهر تغییراتی صورت گیرد و برای اشتغال نیز سرمایه‌گذاری شود.
در این بازدید، اورژانس اجتماعی مستقر در دو منطقه نوبنیاد ساری و مهرگان نکا به فعالیت‌‌های امدادگری و مشاوره‌ای خود می‌پرداختند و حتی پیگیر هویت‌بخشی به کودکانی بودند که شناسنامه ندارند.

برداشت پایانی
بازدید دوره‌ای دادستان مازندران از حاشیه‌نشینی که برای نخستین بار از نوبنیاد ساری و مهرگان نکا کلید خورد و امیدوار کننده است. امید به این که برای محرومیت‌زدایی و اجرای عدالت اجتماعی این فعالیت استمرار داشته باشد تا روزی برسد که شاهد زندگی خاکستری برای کودکان سبز کشورمان نباشیم. کودکانی که هنوز نمی‌دانند چه روزی چشم به جهان گشودند و مادر و پدر واقعی‌شان کیست؛ به مدرسه نرفته‌اند که بابا آب داد و بابا نان داد را بیاموزند؛ چون به دنیا آمدند که به جای بابا کار کنند و به جای مادر دست مهر بر سر خواهرشان بکشند؛ دست در دست خواهر خود راهی کوهی از زباله شوند، در حالی که هنوز نمی‌دانند کیستند!